↑ Return to Γνώση

Print this Page

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ

Στα χρόνια πού έρχονται το μοναδικό όπλο για να αντιμετωπιστεί η αβεβαιότητα του μέλλοντος είναι η γνώση

Τι είναι γνώση ?

Οί αρχαίοι προγονοί μας θεωρούσαν την γνώση σαν μία ορθή αιτιολογημένη ορθή πίστη. Όμως αυτό δεν αποτελεί τον σωστό ορισμό της γνώσης διότι η γνώση έχει σαν στόχο την συνεχή αναζήτηση της αλήθειας πέρα από κάθε αμφιβολία. Στόχος είναι η αναζήτηση και ανακάλυψη της θεμελιώδους γνώσης η οποία δεν έχει ανάγκη απόδειξης η μαρτυρίας. Σημαντικό στοιχείο είναι η αντίληψη  της οργάνωση της γνώσης  ως ολότητα και της συνολικής κατάστασης  που σχεδιάζεται με αυτήν.

Οι σχετικοί όροι είναι η αίσθηση, η κρίση , το αισθητήριο , η αναλογία , η ισορροπία , η καταλληλότητα.

Η διαχείριση της γνώσης  διακρίνεται σε

  1. Συστηματική και συλλογική δημιουργία
  2. Διάχυση και χρήση

Και  γίνεται με σκοπό

  1. Την ριζική βελτίωσης της αποδοτικότητας
  2. Την βελτίωση της ανταγωνιστικότητας
  3. Την ανάπτυξη της καινοτομίας

Οί κρίσιμοι παράγοντες επιτυχούς διαχείρισης της γνώσης είναι

  1. Συνεχής υποστήριξη από την ηγεσία
  2. Ύπαρξη συστήματος μέτρησης και απόδοσης
  3. Ευθυγράμμιση με την στρατηγική
  4. Χρήση της κατάλληλης τεχνολογίας
  5. Ανάπτυξη λειτουργιών διαχείρισης και καθορισμός ρόλων
  6. Επιχειρηματική κουλτούρα

Η νέα οικονομία επιβάλλει την ανάγκη για συνεχή δημιουργία νέας γνώσης και την ανατροπή των παραδοσιακών μοντέλων και πρακτικών. Καθημερινά καλούμαστε να αναδιατάξουμε και να αναδιοργανώσουμε τα μοντέλα και τις πρακτικές που είχαμε μέχρι σήμερα. Όσοι δεν το καταλαβαίνουν η το καταλαβαίνουν και το αποσιωπούν τότε σίγουρα το μέλλον δεν θα είναι  για αυτούς ευνοϊκό.

Οι διεθνείς τάσεις διαχείρισης της γνώσης είναι

  1. Η δυνατότητα χρήσης τεχνολογιών διαχείρισης γνώσης   για την παροχή κατάλληλης πληροφορίας στο κατάλληλο εργαζόμενο/στέλεχος του οργανισμού/εταιρείας την κατάλληλη στιγμή.
  2. Η ικανότητα αυτών των τεχνολογιών  να αποθηκεύουν την ανθρώπινη ευφυΐα και εμπειρία
  3. Να αποτελέσουν οι τεχνολογίες αυτές το μοναδικό υπόβαθρο διάχυσης και διανομής

Η ικανότητα μιας εταιρείας η οργανισμού στο σύνολο της να δημιουργεί νέα γνώση , να την μεταδίδει στο σύνολο της εταιρείας/οργανισμού , να την ενσωματώνει στα προϊόντα και στις υπηρεσίες της και στα συστήματα της  τότε λέμε ότι αυτός ο οργανισμός/εταιρεία παράγει οργανωσιακή γνώση  και είναι οργανισμός /εταιρεία που μαθαίνει .

Υπάρχουν δύο αντιλήψεις για την γνώση

  1. Η δυτική η οποία πιστεύει ότι η γνώση είναι αποτέλεσμα μιας μηχανικής επεξεργασίας δεδομένων και πληροφοριών και είναι ρητή ως αποτέλεσμα μεθόδου και αποτελεσματικότητας
  2. Η ανατολική η οποία πιστεύει ότι η γνώση είναι κάτι που δεν γίνεται ορατό , δεν εκφράζεται εύκολα , είναι εξαιρετικά προσωπική ,δύσκολά τυποποιείται , πράγμα που την καθιστά δύσκολο να την επικοινωνήσουν οι άνθρωποι και να την μεταδώσουν. Είναι άρρητη  και είναι βαθειά ριζωμένη στις πράξεις και στην εμπειρία του ατόμου , στα ιδανικά του  , στις αξίες του  και στα συναισθήματα του.

Η  Άρρητη  γνώση προσεγγίζεται σε δύο διαστάσεις

  1. Την τεχνική διάσταση (π.χ.  η δεξιότητα ενός εργάτη μετά από πολυετή εργασία στα χέρια του)  που αναπτύσσει τις δεξιότητες ( τεχνογνωσία)
  2. Την γνωστική διάσταση που αποτελείται από
    1. Σχήματα
    2. Διανοητικά μοντέλα
    3. Πεποιθήσεις και αντιλήψεις οι οποίες αντικατοπτρίζουν την εικόνα που έχουμε για την πραγματικότητα και το όραμα μας

Η διάκριση μεταξύ Ρητής και άρρητης γνώσης  είναι

  1. Η ρητή γνώση εύκολα επεξεργάζεται από τους Ηλεκτρονικούς υπολογιστές , μεταδίδεται ηλεκτρονικά και  αποθηκεύεται σε βάσεις δεδομένων
  2. Η άρητη γνώση δεν επιδέχεται επεξεργασίας , δεν μεταδίδεται  με οποιοδήποτε συστηματικό η λογικό τρόπο  λόγω της υποκειμενικότητας  και της διαισθητικής φύσης

Η άρρητη γνώση για να διαχυθεί θα πρέπει να μετατραπεί σε λέξεις η αριθμούς που όλοι μας καταλαβαίνουμε . Η διαδικασία  μετατροπής της ρητής σε άρητη και το αντίστροφο τότε έχουμε την δημιουργία οργανωσιακής  γνώσης .

Η δημιουργία γνώσης έχει τα πιο κάτω χαρακτηριστικά

  1. Να εκφραστεί το ανέκφραστο
    1. Με παραστατική γλώσσα
    2. Με συμβολισμούς
    3. Η προσωπική γνώση του ενός να γίνει κτήμα και των άλλων
    4. Γεννιέται μέσα από την ασάφεια και τον πλεονασμό

Συγκεκριμένα

Παραστατική γλώσσα επιτυγχάνεται μέσω μεταφοράς η αναλογίας και προσδιορίζει ένα ιδιαίτερο τρόπο αντίληψης μέσω του οποίου τα άτομα από διαφορετικά περιβάλλοντα και με διαφορετικές εμπειρίες μπορούν να κατανοήσουν διαισθητικά , μέσω φαντασίας και συμβόλων χωρίς καμία ανάλυση η περιγραφή .

Καθαρή φαντασία γεφυρώνεται  μέσω της αναλογίας η οποία αποτελεί δομημένη μορφή ανάμεσα στην  φαντασία και την  λογική σκέψη.

Π.χ.

Η ιδέα του ερευνητή  γίνεται ευρεσιτεχνία

Η πολύχρονη εμπειρία ενός εργάτη   γίνεται  καινοτομία

 

Για να δημιουργηθεί γνώση θα πρέπει υποχρεωτικά μέσω

  1. Της πρωτοβουλίας του ατόμου
  2. Της δυναμικής αλληλοεπίδρασης της ομάδας μέσω του διαλόγου , της συζήτησης, της ανταλλαγής εμπειριών και της παρατήρησης.

Η  ασάφεια  μπορεί ενίοτε να αποβεί χρήσιμη όχι μόνο ως πηγή μίας αίσθησης προσανατολισμού, αλλά και ως πηγή εναλλακτικών νοσημάτων και νέου τρόπου σκέψης.

Η νέα γνώση γεννιέται μέσα από το χάος.  Ο πλεονασμός ευνοεί τον συχνό διάλογο και την επικοινωνία και έχει σαν αποτέλεσμα την δημιουργία κοινού γνωστικού πεδίου  μεταξύ της ομάδας και αυτό διευκολύνει την μετάδοση της άρρητης  γνώσης.   

Ποιοί είναι οι άνθρωποι που συμβάλλουν στην δημιουργία γνώσης σε μία οργάνωση/εταιρεία:

  • Τα ανώτερα  διευθυντικά στελέχη είναι άνθρωποι ρομαντικοί που βρίσκονται σε

διαρκή αναζήτηση του ιδανικού.

  • Τα μεσαία διευθυντικά στελέχη λειτουργούν  σαν γέφυρα μεταξύ των οραμάτων

της διοίκησης και συχνά της χαοτικής πραγματικότητας.

Μεσολαβούν μεταξύ του ‘ τι πρέπει να γίνει’  της διοίκησης και του ‘τι είναι’ των υπαλλήλων της πρώτης γραμμής δημιουργώντας ενδιάμεσες έννοιες και ανασκευάζοντας την πραγματικότητα.   Παίζουν κυρίαρχο ρόλο στην διαδικασία δημιουργία γνώσης συνθέτοντας την άρρητη γνώση των υπαλλήλων της πρώτης γραμμής και την γνώσης των διευθυντών/manager   και  την μετατρέπουν σε ρητή γνώση ενσωματώνοντας την σε υπηρεσίες προϊόντα και τεχνολογίες.

Και Ποιοί είναι οι στόχοι:

  • Να ερμηνεύσει γιατί κάποιες εταιρείες γνωρίζουν επιτυχίες στον τομέα των καινοτομιών
  • Να αναπτυχθεί ένα  παγκόσμιο μοντέλο διοίκησης των επιχειρήσεων/ οργανισμών μέσω της συλλογής διαφορετικών πρακτικών.
  • Να μετατραπούν οι εταιρείες σε εταιρείες του μέλλοντος δηλαδή να μαθαίνουν και να αξιοποιούν το διανοητικό τους κεφάλαιο που είναι οι εργαζόμενοι της

Η γνώση έχει δύο σχολές στην δυτική φιλοσοφία,

  1. την σχολή του ορθολογισμού με εκπροσώπους τον Πλάτωνα από την Ελλάδα και τον    Καρτέσιος από την Ευρώπη.    Η σ χολή αυτή πιστεύει ότι η γνώση δεν   είναι προϊόν αισθητηριακής εμπειρίας αλλά κάποια ιδανική νοητική διαδικασία.   Αποκτάται μέσω της παραγωγικής λογικής και μέσω διανοητικών κατασκευών  (π.χ.  νόμος,  θεωρία, έννοια κλπ).  Σύμφωνα με τον ορθολογισμό υπάρχει ‘εκ των προτέρων γνώση που δεν χρειάζεται να αιτιολογηθεί με βάση τις αισθητηριακές εμπειρίες.  Η απόλυτη αλήθεια παράγεται μέσω λογικών συλλογισμών που βασίζονται σε αξιώματα (Μαθηματική προσέγγιση).
  2. Την σχολή  του εμπειρισμού που υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει ‘εκ των προτέρων γνώση’ και η μόνη πηγή γνώσης είναι η αισθητηριακή εμπειρία.  Η γνώση αποκτάται επαγωγικά μέσω συγκεκριμένων αισθητηριακών εμπειριών.  Τα πάντα στον κόσμο έχουν μια αντικειμενική ύπαρξη (πειραματική επιστήμη).   Εκπρόσωποι αυτής της σχολής από την Ελλάδα ο Αριστοτέλης και από την Ευρώπη – Αγγλία ο Λοκ.

Η αξία της γνώσης  δημιουργεί ισχυρές παρουσίες ατομικές , ομαδικές , οργανωσιακές , εταιρικές και μας δίνει την δυνατότητα να μην ανταποκρινόμαστε στον κόσμο που τον μελετούν και σχεδιάζουν άλλοι  , αλλά να δημιουργούμε τον κόσμο που βασίζεται στην γνώση.

Διότι η γνώση είναι  η συνεχή αναζήτηση της αλήθειας πέρα από κάθε αμφιβολία

Permanent link to this article: http://www.dxenos.com/?page_id=234